Een dag wegbezetting met honderden maya's
Enkele foto's van de blokkade
Het is rond vier uur in de ochtend als er op mijn deur geklopt wordt, tijd om op te staan. Vandaag ga ik met de mensen van La Florida mee om een groot kruispunt te bezetten. Terwijl er in Guatemala-stad overlegd gaat worden tussen Plataforma Agraria en de regering over meer rechten voor indigina's is het de bedoeling dat er op straat actie gevoerd wordt. Rond half vijf hobbel ik met ongeveer zestien mannen de bergen af in een overvolle pick-up truck. Als we na een uur bijna het kruispunt naderen, wordt er bij een huis gestopt. Twee grote planken met spijkers er doorheen geslagen worden tussen ons in de laadruimte geduwd en we gaan weer op pad.
Als we bij het kruispunt zijn staat er politie. Daar gaat de actie, denk ik hardop. Esteban, een van de organisatoren probeert me gerust te stellen. 'De politie is hier om ons te beschermen. Mochten automobilisten agressief reageren dan zijn zij zij er om de zaak te kalmeren.' Verbaasd kijk ik hem aan en leg uit dat dit in Nederland heel anders werkt en dat je direct gearresteerd wordt als je een weg bezet. Met de planken naast ons op de grond wachten we tot er meer mensen zijn om tot actie over te gaan.
Achter elkaar komen er overvolle bussen aanrijden en ik heb nog nooit zoveel Maya's bij elkaar gezien. De honderden vrouwen met hun traditionele kleding en een stok in hun hand, ter zelfbescherming, zien er strijdlustig uit. Als eindelijk rond zeven uur groen licht gegeven wordt splitst de meute zich in drie groepen en sluit ik me aan bij de mensnen van La Florida. Zij zijn, met vele andere dorpen, verantwoordelijk voor de weg naar Guatemala. Terwijl een paar mannen naar het aanrijdend verkeer lopen om te waarschuwen worden de planken met de spijkers naar boven over de weg verspreid door een andere groep. Zodra het verkeer gestopt is worden de spandoeken uitgerold en is de blokkade een feit. Af en toe probeert een auto of een motor zich door de blokkade te wurmen, echter zonder succes. Zodra de actievoerders het door hebben werpen ze zich massaal met de stok in de aanslag naar het voertuig. Meestal hebben deze mensen een geldige reden (zoals een zieke in de auto) en mogen ze na enige discussie doorrijden.
Rond acht uur arriveren de vrouwen van La Forida en is het tijd voor eten. De tortilla's voelen nog warm aan en smaken uitstekend met de bonenpuree erop. We zijn niet de enigen die aan het eten zijn. Inmiddels zijn er tientallen verkopers op de manifestatie afgesneld en is bijna alles te koop. En ik word steeds triester van het afval wat overal geproduceerd wordt. Rond tien uur lijkt het een grote vuilnisstort. Overal liggen lege blikjes drinken en lege zakken waar van alles in gezeten heeft. Achter elkaar wordt er gegeten en gedronken. Dit terwijl een van de agendapunten in Guatemala is dat indigina's honger lijden.
Het meest verbaas ik me over het openbaar vervoer. Zonder enig gemopper veranderen ze hun schema en rijden tot en van blokkade. Inzittenden hoeven enkel over het kruispunt te lopen (ongeveer drie minuten) tot na de andere blokkade waar er luid geschreeuwd wordt welke bus waarheen gaat. Tientallen loopjongens sjouwen de zware bagage van blokkade naar blokkade, terwijl de politieagenten verveelt voor zich uit zitten te staren in hun auto.
Ook ik begin me te vervelen en neem rond een uur een pauze in de berm. Na een half uurtje hoor ik druk gepraat en heb ik het idee dat het verkeer in beweging komt. Snel loop ik terug naar mijn groep. Esteban houdt me tegen zodra we elkaar treffen. 'We stoppen met de actie', zegt hij. 'Alle punten zijn ingewilligd. De regering gaat werkgroepen instellen om onder andere te onderzoeken hoe er een sociaal zekerheidsstelsel voor indigina's opgezet kan worden'. Ik feliciteer hem. 's Avonds onder het eten - weer terug in La Florida - vraag ik aan Monica hoe zij de dag ervaren heeft. 'Het was een lange en soms erg saaie dag. En ik ben helemaal niet blij met de afloop. De regering doet altijd mooie beloftes en ik geloof er niets van dat het nu positiever afloopt.'