Foto 1: Op naar de grens van de VS naar Mexico.
Foto 2: Zondsondergang bij La Paz.
Foto 3: Demonstratie in Oaxaca gericht tegen de gouverneur.
Foto 4: De grens met Chiapas, het begin van Midden-Amerika
Foto 5: Raices del Oaxaca live op het Zapatista festival in San Cristobal
Foto 6: Blokkade van inheemse boeren in Guatemala om aandacht te vragen voor meer rechten
Foto 7: Een van mijn 'gratis' slaapplekken in Costa Rica
Foto 8: De wolkenkrabbers van Panama-stad

Ruim zes maanden geleden begon ik aan mijn fietsreis van de Verenigde Staten naar Colombia. Met de bedoeling om in de Centraal Amerikaanse landen te onderzoeken wat voor invloed de 'vrije' markt op het dagelijkse leven heeft. En vooral om personen of organisaties die zich inzetten voor een gelijkwaardige en duurzame wereld een stem te geven.

Na een geschikte fiets gevonden te hebben in San Francisco en ik aan mijn reis kon beginnen werd ik ziek. Waarschijnlijk door stress en drukte. Dit heeft er toe geleid dat ik de eerste kilometers heel wat met de bus gesmokkeld heb, omdat ik in een slechte conditie verkeerde. Pas in Oaxaca had ik de smaak te pakken en inmiddels heb ik heel Centraal-Amerika doorkruist.

Met het schrijven was het het omgekeerde. In het begin schreef ik het ene na het andere artikel en beloofde meerdere redacties kopij aan te leveren. Na enkele weken sloeg de vermoeidheid toe (reizen en schrijven is erg zwaar) en was ik genoodzaakt om de een na de andere redactie teleur te stellen en ben ik me gaan concentreren op het maken van aantekeningen om na mijn trip in alle rust een gedegen verhaal op papier te zetten.

Het bezoeken van projecten heeft me een hoop informatie en nieuwe inzichten opgeleverd. In Mexico was ik aanwezig bij de viering van vijftien jaar Zapatistas en werd het me duidelijk dat hun grootschalige verzet zijn beste tijd gehad heeft. De regering heeft op een slimme en tevens agressieve wijze de beweging kunnen verdelen, waardoor er intern een machtstrijd is ontstaan die vormen van corruptie mogelijk heeft gemaakt. De opkomst van de Zapatistas en de resultaten die ze tot nu toe bereikt hebben (autonoom onderwijs, gezondheidszorg en meer respect, participatie en zeggenschap voor de indigina's in Chiapas) heeft de ogen van de rest van Centraal-Amerika geopend en het verzet tegen het neo-liberalistische beleid van de grootste wereldmachten is ongekend.

En in tegenstelling tot de Zapatistas lukt het een aantal andere organisaties wel om meer inkomsten te verwerven, naast de strijd voor autonomie en erkenning. De Finca La Florida in west-Guatemala is daar een mooi voorbeeld van. Rond 2001 hebben tientallen inheemse gezinnen de toen leegstaande Finca gekraakt en met de hulp van een regionale belangenvereniging hebben ze de regering zo ver gekregen om ze een lening te verstrekken, zodat ze zichzelf nu eigenaar mogen noemen.

De gezinnen zijn het land weer aan het bewerken en de gebouwen aan het opknappen. Buitenlandse reizigers en sympathisanten bieden ze de kans om het leven in een finca te ervaren. Voor een paar euro per dag wordt er voor onderdak en drie maaltijden per dag gezorgd. Deze extra inkomst is echter heel belangrijk voor de gemeenschap. Het maakt bijvoorbeeld mogelijk om naast het werken op het land ook actie te blijven voeren voor meer rechten voor indigina's.

Zelf ben ik geen voorstander van eco-toerisme, maar ik zie voor gemeenschappen, zoals La Florida, ook wel weer de voordelen in. Niet alleen vanwege het extra geld, maar ook vanwege de uitwisseling van kennis en informatie. Voor een gemeenschap is de vaardigheid om een website op te bouwen bijvoorbeeld al van onschatbare waarde. En voor buitenlanders kan het aspect van solidariteit iets heel nieuws en waardevols zijn.

top

top